Odpowiedzialność Skarbu Państwa za złe warunki więzienne

Sąd Apelacyjny w Białymstoku w dniu 9 stycznia 2020r., godz. 8.30 s. V rozpozna sprawę przeciwko Skarbowi Państwa Zakładowi Karnemu w G. o zadośćuczynienie (sygn. akt I ACa 587/19).

Powód wniósł o odszkodowanie w wysokości 100.000 zł z tytułu złych warunków bytowych w jednostce penitencjarnej.

W uzasadnieniu pozwu wskazał, że w Zakładzie Karnym w G. przebywał od maja 2015 r. do czerwca 2016 r., a pozwany w okresie objętym pozwem nie zapewnił mu odpowiednich warunków. Podniósł, że warunki, w jakich przebywał nie odpowiadały normom dotyczącym metrażu tj. 4 m2 na jednego skazanego, brak było ciepłej wody przez 24 godziny na dobę, brak szafek toaletowych w kąciku sanitarnym, tylko dwie miski dla wszystkich osadzonych, wyłączanie prądu, słabe oświetlenie w celach, smród. Podał, że wielokrotnie był pogryziony przez pluskwy

            Po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska domagał się zadośćuczynienia w kwocie 30.000 zł z tytułu warunków, jakie panowały w Zakładzie Karnym w G., w szczególności wobec występowania pluskiew.

            Pozwany Skarb Państwa – Zakład Karny w G. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa.

Sąd Okręgowy w Łomży oddalił powództwo.

W uzasadnieniu wskazał, że przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa w oparciu o art. 417 § 1 k.c. jest wystąpienie łącznie następujących przesłanek: bezprawności rozumianej jako niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza państwowego, zaistnienie szkody wyrządzonej przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności i normalny związek przyczynowy istniejącej pomiędzy szkodą a zachowaniem funkcjonariusza.

            Stosownie natomiast do art. 448 zd. 1 k.p.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.    

Ciężar dowodu co do zaistnienia przesłanek przyznania zadośćuczynienia wynikającej z powołanych powyżej przepisów prawa obciąża powoda. W rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy uznał, że powód nie sprostał temu zadaniu i nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń przedstawionych w pozwie i w toku postępowania. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala bowiem na przyjęcie, że na skutek działań podejmowanych przez Zakład Karny w G. doszło do wyrządzenia powodowi jakiejkolwiek krzywdy.

W Zakładzie Karnym w G. miały miejsce przypadki występowania pluskiew, jednakże po uzyskaniu informacji od osadzonych wdrażane były bezzwłocznie stosowne procedury celem ich wyeliminowania. Przy czym w trakcie osadzenia powód kierował dwukrotnie skargi które dotyczyły obecności insektów w celach mieszkalnych, pogryzienia przez pluskwy, do Rzecznika Praw Obywatelskich, która została przekazana do rozpoznania Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej w Białymstoku i została uznana za bezzasadną, oraz do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w Warszawie przekazana do rozpoznania Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej w Białymstoku – również uznana za bezzasadną. W trakcie przebywania powoda w Zakładzie Karnym w G. nie odnotowano przypadków zgłaszania skarg na pogryzienie przez pluskwy przez innych osadzonych.

Odnosząc się do twierdzeń powoda dotyczących naruszenia jego dóbr osobistych na skutek nieodpowiednich warunków odbywania kary pozbawienia wolności Sąd Okręgowy  stwierdził, że powód przebywał w celach, które spełniały normatyw powierzchniowy przewidziany w art. 110 § 2 k.k.w.. Zgodnie z tym przepisem, co do zasady, powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m2. Tymczasem, podczas pobytu powoda w Zakładzie Karnym w G., zjawisko przeludnienia nie występowało.

Zdaniem Sądu Okręgowego, nie dochodzi do naruszenia dóbr osobistych osoby w czasie pobytu jej pobytu w jednostce penitencjarnej, jeżeli miały wobec niej miejsce jedynie uciążliwości dotyczące sposobu wykonywania kary pozbawienia wolności, które dotyczą wszystkich osadzonych, a nie zachowania specjalnie poniżające powoda i wymierzone tylko przeciwko niemu. O naruszeniu godności skazanego skutkującej prawem do ochrony prawnej można mówić dopiero wtedy, gdy cierpienia i upokorzenie przekraczają konieczny element cierpienia wpisanego w odbywanie kary pozbawienia wolności, zwłaszcza przy bierności zakładu karnego, który nie dba o poprawę warunków odbywania kary i godzi się na przepełnienie cel, nie dba o zwiększenie ich ilości, o remonty, o polepszenie warunków socjalnych, żywieniowych, czy wreszcie kulturalnych. Dyskomfort spowodowany pobytem w warunkach izolacji nie może stanowić podstawy do sformułowania tezy, że doszło do naruszenia dóbr osobistych.

 

Sąd Apelacyjny rozpozna apelację powoda.

 

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj więcej....