Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym

Zakres zwolnienia od kosztów sądowych.

W postępowaniu cywilnym Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w całości lub w części.

W sytuacji zwolnienia od kosztów sądowych w całości strona nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych i ponoszenia wydatków, gdyż obciążają one tymczasowo Skarb Państwa.

Z kolei częściowe zwolnienie od kosztów może dotyczyć: ułamkowej lub procentowej ich części, albo określonej kwoty, czy też niektórych opłat lub wydatków. Może również polegać na przyznaniu zwolnienia co do pewnej części roszczenia lub niektórych roszczeń, dochodzonych łącznie. W takie sytuacji strona częściowo zwolniona od kosztów sądowych ma obowiązek dokonać opłaty oraz pokryć wydatki w wysokości, która nie jest objęta zwolnieniem przyznanym przez sąd.

Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.

Kto może być zwolniony od kosztów sądowych.

Zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Sąd może także przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej, niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.

Warto dodać, że nie mają obowiązku uiszczania opłat organizacje pożytku publicznego działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873, z późn. zm.2)) w sprawach dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Innym organizacjom społecznym, prowadzącym działalność gospodarczą, sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych w ich własnych sprawach, prowadzonych w związku z działalnością społeczną, naukową, oświatową, kulturalną, sportową, dobroczynną, samopomocową, w zakresie ochrony konsumenta, ochrony środowiska i opieki społecznej.

Wymagane dokumenty i postępowanie.

Strona, składająca wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych ma obowiązek załączyć do niego oświadczenie, według następującego wzoru:

Wzór oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym

W wyżej wskazanym druku oświadczenia należy szczegółowo opisać: stan rodzinny, majątek, dochody i wszelkie źródła utrzymania oraz przekreślić rubryki niewypełnione. Należy także potwierdzić prawdziwość informacji, podanych w oświadczeniu stosownymi dokumentami, np.: PIT–em, zaświadczeniem pracodawcy, decyzją organu administracyjnego. Wniosek i oświadczenie muszą być podpisane przez wnioskodawcę.

Jeżeli strona (samodzielnie występującą w sprawie) nie złoży w/w oświadczenia przewodniczący wzywa ją – w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku – do jego przedłożenia.

Z kolei wniosek o zwolnienie od kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego złożony bez dołączenia w/w oświadczenia, przewodniczący zwraca bez wzywania o uzupełnienie braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych można złożyć na piśmie lub zgłosić ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. W razie złożenia wniosku ustnie do protokołu, w/w oświadczenie, może być złożone także do protokołu.

Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce jej zamieszkania. Sąd ma obowiązek przesłać niezwłocznie ten wniosek właściwemu sądowi.

Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega opłacie sądowej.

Sąd może zarządzić dochodzenie, jeżeli powziął wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony domagającej się zwolnienia od kosztów sądowych lub z niego korzystającej.

Sąd odmawia zwolnienia od kosztów sądowych, w razie oczywistej bezzasadności dochodzonego roszczenia lub obrony praw.

Na postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje zażalenie, które należy wnieść w terminie tygodnia od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia o odmowie do sądu, który wydał to postanowienie. Sąd ten, może uwzględnić zażalenie lub przekazać je wraz z aktami sprawy sądowi drugiej instancji do rozpoznania

Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

W razie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych strona nie może ponownie domagać się zwolnienia, powołując się na te same okoliczności, które stanowiły uzasadnienie oddalonego wniosku. Taki ponowny wniosek, oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu, na które nie przysługuje zażalenie.

Cofnięcie zwolnienia od kosztów sądowych.

Sąd cofa zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli okoliczności, na podstawie, których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W obu wypadkach strona musi pokryć wszystkie opłaty i wydatki. W drugim wypadku sąd może obciążyć stronę tym obowiązkiem częściowo.

Strona, która uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych albo która ponownie złożyła wniosek w tym przedmiocie, podając świadomie nieprawdziwe okoliczności, może być ukarana grzywną.

Źródło: art. 94 – art. 118 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (j.t. z 2010 r. Dz. U. Nr 90, poz. 594 ze zm.).

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj więcej....